|
|
| Co musisz wiedzieć o cholesterolu i trójglicerydach? |
Dlaczego cholesterol wzbudza tak wielkie zainteresowanie?
Ponieważ zwiększony poziom cholesterolu i innych lipidów (tłuszczowców) ma związek ze zwiększonym ryzykiem chorób układu sercowo- naczyniowego.
Co to jest cholesterol?
Cholesterol należy do grupy związków organicznych zwanych sterydami, zaliczanych do lipidów. Odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Służy do syntezy hormonów. Jest składnikiem wytwarzanej przez wątrobę żółci (zielonkawego płynu magazynowanego w pęcherzyku żółciowym), potrzebnej do trawienia tłuszczów. Największe znaczenie ma jednak w tworzeniu błon komórkowych. Każda komórka zawiera odrobinę cholesterolu.
Co oznacza "dobry" i "zły" cholesterol?
Cholesterol jest rozpuszczalny w tłuszczach, a krew jest środowiskiem wodnym. Aby mógł być on przenoszony we krwi, jest otaczany cząsteczkami białka rozpuszczalnego w wodzie. Ten płaszcz białkowy utrzymuje cholesterol w postaci płynnej, co warunkuje swobodne przenoszenie go przez krew. Lipidy opłaszczone białkami nazywamy lipoproteidami. Większa część cholesterolu jest przenoszona do komórek w postaci zwanej lipoproteinami o niskiej gęstości. Cholesterol zawarty w tych cząsteczkach nazywamy cholesterolem LDL. Określa się go przymiotnikiem ,,zły”, ponieważ wzrost jego poziomu zwiększa ryzyko chorób serca. Cholesterol zawarty w lipoproteidach o wysokiej gęstości nazywamy cholesterolem HDL, zwiększenie jego stężenia łączy się ze zmniejszeniem ryzyka chorób serca, dlatego nazywamy go ,, dobrym”. Kiedy poziom cholesterolu LDL jest wysoki, jego nadmiar może odkładać się w ścianach tętnic, a co za tym idzie ułatwia powstawanie blaszek miażdżycowych. Natomiast cząsteczki HDL wychwytują cholesterol ze ścian tętnic i transportują go powrotem do wątroby.
Jaki związek ma cholesterol z powstawaniem blaszki miażdżycowej?
Nadmiar cholesterolu LDL zwiększa skłonność do odkładania się tłuszczów w ścianach tętnic i powstawania blaszki miażdżycowej. Blaszka miażdżycowa zawiera ponad 60% cholesterolu. Złogi odkładające się w blaszce mogą zwężać światło tętnicy, co zmniejsza przepływ krwi. Patologia ta nazywana jest miażdżycą. Jeżeli blaszka miażdżycowa całkowicie zamknie światło naczynia lub spowoduje utworzenie się zakrzepu, przepływ krwi przez tętnicę całkowicie ustaje, doprowadzając do zawału serca. Jeżeli zatkanie dotyczy tętnicy mózgu, przepływ krwi przez mózg przerywa się, czego objawem jest udar mózgu. W przypadku zamknięcia tętnic w nogach powstaje bardzo bolesne schorzenie, zwane chromaniem.
Jak często należy badać poziom cholesterolu?
Badanie należy wykonywać regularnie, ponieważ wpływa ono na stan zdrowia. U osób powyżej 20 roku życia, bez objawów chorób serca, zaleca się oznaczenie cholesterolu co najmniej co 5 lat. Kobiety powyżej 55 r. życia i mężczyźni powyżej 45 roku powinni sprawdzać co 2-3 lata. Niezależnie od wieku, w przypadku zwiększenia poziomu cholesterolu lub objawów chorób serca należy wykonać trzy badania, składający się na pełny lipidogram ( cholesterol całkowity, HDL i LDL) raz w roku lub w terminach zaleconych przez lekarza. Dla dorosłych, zarówno kobiet jak i mężczyzn, poziom cholesterolu całkowitego nie powinien przekraczać 200 mg/dl. Tendencja do wysokiego poziomu cholesterolu może być wrodzona.
Co to są trójglicerydy?
Trójglicerydy są tłuszczami, są źródłem energii dla mięśni. Nadmiar trójglicerydów jest magazynowany w postaci tłuszczów lub podlega przemianom biochemicznym w wątrobie. Istnieje kilka poglądów na temat wpływu trójglicerydów na tętnice wieńcowe. Wiele osób z chorobami serca ma ich podwyższony poziom. Często również chorują na nadciśnienie tętnicze, niski poziom cholesterolu HDL, cukrzycę, są otyłe. Ponieważ wszystkie te stany są czynnikami ryzyka choroby wieńcowej, zwiększenie poziomu trójglicerydów wiąże się w sposób naturalny z chorobami serca. Poziom trójglicerydów w sposób naturalny waha się w czasie doby oraz zwiększa wraz z wiekiem.
Co możesz zrobić?
• Należy regularnie badać poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi oraz zacząć go kontrolować w przypadku wyników świadczących o jego podwyższeniu.
• Należy pilnować diety. Racjonalny sposób odżywiania może doprowadzić do zmniejszenia poziomu cholesterolu o 5-10%.
• Należy zachować umiar w piciu alkoholu.
• Wykonywać ćwiczenia fizyczne, zwiększają poziom ,,dobrego cholesterolu” a zmniejszają poziom trójglicerydów. Ruch powoduje zmniejszenie ciężaru ciała i utrzymanie go na pożądanym poziomie.
• Należy zaprzestać palenia. Substancje chemiczne zawarte w papierosach wpływają niekorzystnie na wiele składników krwi, zwiększają skłonność do zakrzepów.
Zmniejszenie poziomu cholesterolu nie zawsze zapobiega zawałowi serca, niewydolności krążenia lub udarowi mózgu, ponieważ jego podwyższony poziom jest tylko jednym z czynników ryzyka miażdżycy. Stanowi ważny, ale nie jedyny element programów profilaktycznych. Niemniej jednak utrzymanie pożądanego poziomu cholesterolu jest ważne dla każdego, a zwłaszcza dla osób z wrodzoną tendencją do zwiększonego poziomu cholesterolu lub chorób serca, oraz rozpoznaną już chorobą wieńcową.
Bożena Bronek
pielęgniarka |
| |
|
|
|
| Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
|
|
|
|
|
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.
Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.
Brak ocen.
|
|
|
|
|
|
Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem? Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.
Zapomniane hasło? Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
|
|
|
|
|
|
