|
|
| Choroba Alzheimera - trudne pytania |
Na czym polega choroba Alzheimera?
Choroba Alzheimera ma powolny, postępujący charakter. Cechuje się stopniowym zanikiem pamięci i innych funkcji poznawczych, takich jak: orientacja w miejscu, czasie i przestrzeni. Osłabieniu ulega uwaga, koncentracja. Z powodu odkładania się w mózgu substancji białkowej zwanej amyloidem zaczynają zanikać komórki nerwowe (neurony ) i ich połączenia (synapsy). Chory staje się niesprawny intelektualnie i całkowicie uzależniony od pomocy innych. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną otępienia w wieku podeszłym.Obecne badania epidemiologiczne mówią o znacznym narastaniu choroby wraz z wiekiem oraz o wzroście zachorowalności na chorobę Alzheimera ze względu na przyrost ludzi w podeszłym wieku.
Czy choroba Alzheimera jest dziedziczna?
Jak dotąd nie wiemy dokładnie, czym ta choroba jest i jaka jest jej przyczyna.
Jest tajemnicza. Czyni nas bezradnymi, gdy patrzymy jak bliska nam osoba traci pamięć, świadomość, pozbywa się wszelkich życiowych przyjemności i planów.
Pomimo intensywnych badań wciąż nie wiadomo, czy choroba Alzheimera jest dziedziczna. Udało się wyodrębnić gen odpowiedzialny za produkcję beta – amyloidu tj. białka niszczącego mózg. Znane są też geny kodujące inne białka mające wpływ na procesy degeneracyjne mózgu, lecz wciąż nie wiadomo, który gen bezpośrednio wywołuje chorobę i kto na nią zachoruje. Przypuszcza się, że tylko 1-2% wszystkich przypadków o wczesnym początku choroby (w wieku od 30 do 60 lat) ma podłoże genetyczne - jest to prosty model dziedziczenia, autosomalnego dominującego.
Co powoduje chorobę Alzheimera?
Głównym czynnikiem predysponującym do zachorowania jest wiek. Wpływ mogą mieć również wszelkie zmiany chorobowe w obrębie mózgowia, stany zapalne, urazy głowy oraz czynniki środowiskowe.
Według różnych źródeł uwarunkowania genetyczne mogą stanowić około 20 – 40 % przypadków.
Jakie są objawy i fazy choroby Alzheimera?
Objawy można podzielić na:
- zaburzenia pamięci,
- zaburzenia zachowania,
- bardzo głębokie zaburzenia w zakresie codziennego bytowania.
Choroba przebiega w trzech fazach:
W pierwszej fazie chory ma zaburzenia pamięci, lecz w większości przypadków jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Miewa objawy depresji jest 2% podejrzliwy i drażliwy. Niektórych występują wczesne zaburzenia językowe, co może być powodowane zaburzeniami pamięci tzw.objaw „braku gotowości słowa„, chory zapomina nazwisk. Większość pacjentów w tym okresie nie ma poczucia choroby,wykazuje brak krytycyzmu wobec zaistniałych objawów. Jednym ze znaczących objawów neurologicznych dość często stwierdzanym w chorobie Alzheimera są nagłe upadki, spowodowane przez parkinsonowskie zaburzenia postawy i apraksję.
W drugiej fazie choroby pacjent wymaga stopniowo ciągłej opieki, nie może samodzielnie funkcjonować gdyż narastają zaburzenia pamięci. Chory przestaje rozpoznawać swoich bliskich, gubi się w najbliższym otoczeniu.Występują zaburzenia zachowania, objawy psychotyczne, omamy, jest pobudzony, agresywny, lęk przed samotnością. Chory może nieustannie chodzić.
Trzecia faza rozpoczyna się od pełnego braku kontroli nad zwieraczami.Chory przestaje samodzielnie jeść, występuje ograniczenie ruchowe, sztywność mięśniowa, pacjent pozostaje w łóżku całkowicie zdany na opiekę osób drugich, wypowiada pojedyncze słowa, a z czasem przestaje porozumiewać się werbalnie. U około 10 % przypadków pojawiają się napady padaczkowe.
W okresie terminalnym, głównym problemem są bolesne zgięciowe przykurcze, pacjent często przyjmuje pozycję płodową. Występują problemy z połykaniem, chory musi być karmiony przez zgłębnik.
Jak długo może trwać ta choroba i czy jest śmiertelna?
Jej przebieg i czas trwania może być różny. Zależy od stanu ogólnego pacjenta i opieki osób drugich. Najczęściej trwa 6 do 14 lat.
Śmierć następuje na skutek powikłań, jakie w kolejnych fazach się pojawiają - najczęściej zapalenia płuc, zakażenia dróg moczowych.
Czy w ogóle jest możliwe leczenie?
Podejrzenie, że postępowanie lecznicze jest złe a leki źle dobrane, często pojawia się u opiekunów chorego na Alzheimera. Wynika ono najczęściej z nieznajomości przebiegu kolejnych faz choroby oraz z bezradności osób bliskich wobec zmian degeneracyjnych, które powodują otępienie i wyniszczenie organizmu ich najbliższych. Jest to niejednokrotnie wyraz rozpaczy i żalu, że pomimo ich wysiłku i miłości, poświęcenia nie są w stanie pomóc ukochanej osobie, że ją tracą.
Ciągle trwają prace nad szczepionką, która by powstrzymała rozwój choroby.Obecnie chorym można zaproponować wyłącznie leczenie spowalniające zmiany degeneracyjne w mózgu i objawowe. Jest jednak warunek - by terapia była skuteczna, leki należy brać jak najwcześniej w pierwszej fazie choroby. Mogą poprawić jakość pamięci do 2 lat dłużej. Dysponujemy również lekami pozwalającymi skutecznie leczyć zaburzenia nastroju i zachowania. Prawidłowa terapia powinna uwzględniać: łagodzenie objawów, poprawę nastroju, leczenie chorób ogólnych np. cukrzyce,zaburzenia układu krążenia, osteoporoza itp. Bardzo istotne znaczenie ma terapia zajęciowa.
Jak można pomóc choremu na Alzheimera?
Jest to trudne, gdyż zwłaszcza w ostatnim stadium, terminalnym ma się wrażenie, że ukochana nam osoba jest wśród nas a jednak jej nie ma. Żyje jakby w swoim innym świecie, nie ma z nią łączności. Niektórzy mówią wprost: „ja nie mogę odwiedzać mojej mamy łatwiej by mi było zaakceptować jej śmierć, aniżeli ten stan". Lecz są i tacy, którzy po czasie buntu świetnie potrafią okazać miłość i zachować łączność z chorym poprzez mowę ciała – dotyk, przytulanie, głaskanie, uśmiech.
Oto kilka rad, jak opiekować się osobą chorą na chorobę Alzheimera:
Postaraj się jak najwięcej dowiedzieć o tej chorobie.
Nie narażaj chorego na liczne i nagłe zmiany, zadbaj by czuł się bezpiecznie.
Podczas rozmowy patrz choremu w oczy i mów półgłosem. Pytania stawiaj prosto, tak by mógł odpowiedzieć na nie twierdząco lub przecząco.
Nie izoluj chorego- niech nadal uczestniczy w życiu rodziny, zadbaj o jego wygląd, ubiór.
Często zabieraj go na spacery.
Dużo z nim rozmawiaj, oglądaj ulubione fotografie, filmy.
Jeżeli twój chory jest w placówce opiekuńczej, to często go odwiedzaj.
Zajmuj go tym, co sprawia mu przyjemność, włączaj jego ulubioną muzykę.
Nie traktuj chorego jak dziecko, nie wyręczaj we wszystkim.
Niech sam wykonuje te czynności, które jeszcze potrafi, nie poganiaj go
W obecności chorego nie rozmawiaj tak, jakby go nie było.
Miej cierpliwość i wyrozumiałość zwłaszcza wówczas, gdy wydaje ci się, że jest uparty lub robi na złość, gdyż na skutek choroby traci zdolność prawidłowej oceny rzeczywistości. Lękiem napawają go sytuacje, gdy musi myśleć o kilku rzeczach na raz.
Zadbaj o bezpieczeństwo chorego: drzwi wyjściowe zamykaj na klucz,zabezpiecz okna i drzwi balkonowe, usuń z drzwi zasuwki. Środki czystości, leki, zapałki, ostre narzędzia oraz dokumenty trzymaj zamknięte. Zabezpiecz gniazdka i urządzenia elektryczne.
Gdy pozostaje sam w domu, zabezpiecz wodę i gaz.
Opieka nad chorym jest bardzo wyczerpująca i stresująca, więc zadbaj również o siebie - nie zamykaj się w sobie, angażuj do opieki i innych członków rodziny lub znajomych, szukaj kontaktu z organizacjami alzheimerowskimi. Znajdź czas na odpoczynek i spotkania ze znajomymi.
Gdzie szukać pomocy?
POLSKIE STOWARZYSZENIE POMOCY OSOBOM Z CHOROBĄ ALZHEIMERA
00 –682 Warszawa ul. Hoża 54 / 1
Tel./fax. + 022 622 11 22
KATOWICKIE STOWARZYSZENIE POMOCY OSOBOM Z CHOROBĄ ALZHEIMERA
40 – 353 Katowice ul. Morowa 31
Tel. + 032 256 81 49
Cecylia Mondrzyk
pielęgniarka Z.O. L
|
| |
|
|
|
| Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
|
|
|
|
|
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.
Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.
Brak ocen.
|
|
|
|
|
|
Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem? Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.
Zapomniane hasło? Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
|
|
|
|
|
|
